Vogelwerkgroep Zutphen en omstreken

De Jonge Vogelaars

Welkom | Programma | Zo was het | In de pers | Aanmelden | Links

Zo was het

Zaterdag 2 november 2019: Jonge Vogelaars speuren naar trekvogels

Zaterdag 2 november beklom een vrolijke groep Jonge Vogelaars o.l.v. gidsen en ouders de bult bij Fort de Pol: vanaf de bult heb je namelijk een fenomenaal uitzicht op verre (donkere) luchten, het Twentekanaal en de IJssel. Aan de rand van de bult en onder de bezielende leiding van vogelexpert Michel Klemann, mët telescoop, kwam er van alles in de kijker: groepjes ganzen, meerkoeten, aalscholvers, zilverreiger, een torenvalkje. En oh, heel dichtbij puttertjes die heen en weer zwermden tussen de toppen van het struikgewas.

Eën van de kinderen slaakte de kreet dat dit een prachtige plek was waar hij het liefst altijd wilde blijven. Maar de wildernis heuvelafwaarts en het water in de verte lonkten. Al gauw struinden groepjes kinderen door het hoge gras de heuvel af; een dode haas werd begraven onder een dekentje van gras en bij het klauteren over de keien bij ?t kanaal kwamen diertjes en schelpen tevoorschijn. En afval.

Leuk was het ook om stenen met mooie boogjes in het water te plonzen en met de platte te keilen. Tot het tijd was voor warme chocomelk met honingkoek. Wat zaten we daar knus aan de oever van het kanaal.

De tocht ging verder door de velden en langs de IJssel. Ondertussen speurend naar vogels ën afval! Eén van de meisjes voerde de actie aan, want zoveel troep was slecht voor de natuur en zeker voor vogels want die konden daar in stikken en verstrikt raken! We ontdekten tot onze verontwaardiging dat de vissers daar wel heel veel zooi achterlieten. Na afloop toonde het meisje (Ciara) heel trots het resultaat van haar speurtocht: 2 zakken vol met zwerfafval: "Daar had de natuur geen last meer van!"

Zaterdag 21 september 2019: Struinen langs de IJssel

Op een zonovergoten zaterdagochtend fietsten 7 jonge vogelaars met hulpmoeder en gidsen naar de oevers van de IJssel bij de Amerikaanse windmolen. Om daar te starten met de verrekijkerinstructie en het spotten van de eerste vogels op de bakens: jonge aalscholver, kokmeeuw. Nog meer bakens met meeuwen en de ene na de andere aalscholver vloog voorbij, dook net onder of kwam weer boven en droogde uitgebreid zijn wapperende vleugels aan de wind. Turend door de kijker werd er net niet in koeienvlaaien gestapt. Reigers (blauwe) zagen we, kauwtjes en eksters, witte kwikstaarten vlogen in golvende vlucht voorbij, een wolk dikke postduiven, een zwerm spreeuwen, een groep kleine piepende bruine vogeltjes genaamd graspiepers (herkende gids Frank aan het geluid), op de oevers aan de overkant ganzen. Tja, welke ganzen dan? Het boekje toonde ze: Canadese ganzen, brandganzen waren er en grauwe ganzen. Die vlogen even later luid gakkend vlak over ons heen. In de bosjes een koolmees, een tjiftjaf (grauw en geel). Schroevend op de thermiek hoog in de lucht herkennen we buizerds.

Een uurtje later en niet heel veel verder lokte een buis op de oever van de poel ons om in de zon zittend nog verder de omgeving af te speuren. Met chocomelk en een koekje. We zagen kwikstaartjes het natte slik afspeuren naar beestjes. Ook een paar onderzoekende kinderen sopten door het slik en ontdekten vervolgens dat de buis een soort tunnel was. De grote verrassing toonde zich op de terugweg: de komst van een visarend! We zagen hem zelfs bidden boven de IJssel, en even later ook nog een biddend torenvalkje...

Geheel voldaan keerden we Kaardebolwaards waar één van de kinderen zich in de armen van haar moeder stortte met de kreet "mama, we hebben een visarend gezien!"

Jouck Iedema

Zaterdag 11 mei 2019

Excursie naar landgoed Voorstonden, thema: bosvogels en hun zang. Met 9 kinderen, een aantal moeders, opa Henk, Frank en ik.

Op de plaats van aankomst bij het landgoed lieten we eerst een paar bekende(?) vogelgeluiden horen om in de stemming te komen. De merel, de vink, de tjiftjaf; alleen de aanwezige vogels zongen er dwars doorheen. En die tjiftjaf, zei die nou echt zo duidelijk tjiftjaf? Eenmaal in het bos hoorden we roodborst, winterrrrkoning, roodborstje, zwartkopje, zagen we koolmezen, merels, vinken vliegen... De kinderen zagen pluizenbollen van paardebloemen, rupsjes, kevers.

Met z'n allen struinden ze vrolijk door het Fluitekruid en onderzochten alles wat ze op hun pad tegenkwamen. De kalfjes van de brandrode runderen, bijna te lief om achter te laten. We zagen zelfs een reebok! Eén moment dacht ik: 'kom laten we nu met de vogelgeluiden aan de slag gaan'... In plaats daarvan beleefden we met z'n allen volop de lenteverschijnselen in het bos en dat werkte aanstekelijk. Wel fijn dat Frank daar ook verstand van had, zo konden we een loopkever en een kortschildkever een naam geven. En ontdekken dat rupsen verschillende loopjes hebben. En ondanks de lentezon smaakte de warme chocolademelk lekker!

Jouck Iedema

Vogels in de stad

Zaterdag 23 maart ging een groepje enthousiaste jonge vogelaars (3 meisjes en 3 jongens) onder begeleiding van Frank en Jouck op pad om naar stadsvogels te speuren. In een mooie colonne fietsten we naar het belangrijkste doel van deze ochtend: de oude begraafplaats aan de Warnsveldseweg, een natuurrijk park met prachtige oude bomen. Eerst waren er al die geluiden, het gegak van de grauwe ganzen op de vijver, en hoog boven in de bomen miegelde het van de roepende meesjes, kool- en pimpelmees, de één met een forse streep als een stropdas over buik en borst, de ander met een dun streepje dat eindigt op de borst. Dat laatste werd aangevuld door één van de kinderen! Forsere vogels kwamen ook voorbij, roekoeënde houtduiven, een paartje gaaien, eksters... In de verte lachte een specht, een groene.

Struinend langs paden en turend naar boomtoppen zagen we merels en nog meer mezen en duiven, zelfs de holenduif liet zich horen met zijn mysterieuze 'hoeh-hoeh'. 'Het lijkt net een uil.' De composthoop bleek een paradijsje voor zowel een merel als een eekhoorn. De merel zocht bouwmateriaal, de eekhoorn knabbelde aan beukennootjes. Hij liet zich tot op 2 meter besluipen en vloog, o nee, klom toen rap een boom in.

Alle vogelsoorten werden genoteerd; en er werd ook een klimboom uitgeprobeerd. Een stel grote bonte spechten gaf aan het eind nog een showtje weg. Als afsluiting bezochten we de bosuil aan de Boompjeswal en daar vonden we zelfs nog een paar braakballen.

Graag tot de volgende keer op zaterdag 11 mei! Dan hebben we een excursie naar de bosvogels van Voorstonden.

Zaterdag 27 oktober 2018

Maar liefst twaalf jonge vogelaars gingen met een aantal ouders en begeleiders op pad naar het ringstation in Klarenbeek om de kunst van het vogels ringen van dichtbij te leren kennen. Het was koud en het weidse landschap was zonovergoten.

Vogelexperts Steven de Bie en Remke van Rijswijk verwelkomden ons op het erf van een woonboerderij met een kernachtig verhaal over hoe belangrijk geringde vogels zijn voor het vogelonderzoek in Nederland. Daarbij diende een reeds geringd koolmeesje als voorbeeld. Het meesje onderging niet geheel lijdzaam de behandeling, want hij pikte Steven nog even stevig in zijn vingers voor hij wegvloog.

Vervolgens volgden de jonge vogelaars Steven in zijn voetsporen, toen hij voorstelde de netten op gevangen vogeltjes te inspecteren. Overal in de omringende graslanden stonden de netten opgesteld en klonk hier en daar uit een boxje aanlokkelijk vogelgezang. De in de netten verstrikt geraakte vogeltjes werden heel voorzichtig uit de netten gehaald en in een stoffen zakje gedaan. Daarna was het een mooie optocht van kinderen met een wiebelend zakje in de hand...

De schuur bleek ingericht als onderzoeksruimte. De zakjes werden aan haakjes gehangen en één voor één ontdaan van de vogeltjes. Ademloos keken de kinderen toe hoe ze onder de loep werden gelegd en de leeftijd werd bepaald aan de hand van de lengte van de vogelvleugeltjes. Ze zagen ook hoe gekeken werd naar het opgebouwde buikvet en hoe de vogels ondersteboven in een kokertje werden gewogen. En dan kwam de tang en werd een ringetje met een nummer om het vogelpootje geknepen. Nauwkeurig werden ook alle gegevens in een schrift vastgelegd. Daarna mochten de vogels hun vrijheid weer tegemoet vliegen.

Bijzonder was de vangst van een goudhaantje. Steven aaide het vogeltje over het gekleurde kruintje en liet zien hoe je aan het oranje of gele bandje kunt bepalen of het een mannetje of een vrouwtje is. Ondertussen ben ik weer vergeten wie wat was.

De kinderen stonden muisstil om Steven heen gedromd en sommigen op hun tenen om maar niets van zijn handelingen te missen. Sommigen schreven de bevindingen in hun opschrijfboekje.

De tweede ronde langs de netten leverde nog weer een goede vangst op; de kinderen gunden zich nauwelijks de tijd om even te pauzeren onder het genot van een beker appelsap. En ai, wat jammer dat de tijd gevlogen was want de klok gaf 11 uur aan en om de wachtende ouders niet teleur te stellen, vertrokken we toch maar op tijd terug naar de Kaardebol. Iedereen reageerde opgetogen en enthousiast en Steven nodigde de groep uit om in het voorjaar nog eens te komen kijken bij het ringen van de vogels die uit het zuiden terugkeren van het overwinteren.

Zaterdag 19 mei 2018

Vanmorgen met de jonge vogelaars op pad richting slot Nijenbeek. Onderweg kwamen we de eerste witte kwikstaarten, merels, zwartkoppen en een tuinfluiter tegen. Ook zagen we boeren- en huiszwaluwen. Een groepje gierzwaluwen vloog rondom de boerderij al roepend achter elkaar aan. Ver in het land richting de IJssel waren wulpen en tureluurs te horen. Dichtbij ons een roepende kwartel, maar die kregen we niet te zien. In de plasjes keken we naar verschillende eendensoorten als kuifeend, wilde eend, krakeend en tafeleend. In de kleine rietkragen enkele rietgorzen en een zingende geelgors in een wilg. Ook grasmussen lieten zich goed horen.

Tijdens een kleine stop zorgde Detlef dat iedereen chocomel kreeg die ik had meegenomen voor de kids. Voor mij en de ouders van Nicole thee of koffie. Ondertussen vertelde ik iets over de wespendief waarvan ieder kind een ansichtkaart kreeg. Toen een verhaaltje over de buizerd: wanneer ze broeden, wat ze eten en hoe je dikwijls aan het nest kan zien of deze bezet is of niet. Maar eerst even langs de ooievaars met daarbij een korte uitleg hoe je door een telescoop moet kijken. De ooievaars hadden twee jongen. We konden ze mooi bekijken. Maar nu naar de buizerd, want die wilden ze heel graag zien. Nou op zoek naar het nest dan maar. De kids begonnen allemaal te fluisteren en vanaf een metertje of veertig stelde ik de telescoop op richting het nest. Een klein kopje stak uit de nestrand omhoog, ja hoor: een jong. Een van de ouders kwam net voedsel brengen, wat helaas niet iedereen kon zien. In totaal heeft dit paar drie jongen. De kinderen hadden dit nog nooit gezien en vonden het geweldig. Gezien en gehoord: in totaal iets van 33 soorten; het was wat bewolkt en miezerig, waardoor we waarschijnlijk de torenvalk gemist hebben die daar ook altijd zit. Maar zij vonden het geweldig en daar gaat het om. Er waren ook nieuwe deelneemsters voor het eerst mee die de volgende keer weer mee willen. Hoe leuk is dat. En Detlef hield voor ons een beetje de soorten in de gaten die we zagen in zijn boekje. Top kids, tot de volgende keer.

Zaterdag 31 maart 2018

Vandaag richting Hackfort met de jonge vogelaars. Toch leuk om te zien hoe deze jonge vogelaars dingen snel oppakken en ook al best wat weten. Behalve vogels liet Frank ons ook nog de eerste kievietsbloem, die nog in knop zat, zien. We werden verwelkomd door roepende boomklevers en vooral ook veel zingende spreeuwen. De middelste bonte specht verraadde zich door het "gaaien". Naast deze specht hoorden we ook de grote bonte specht en zagen we de groene specht. Tijdens het lopen kreeg Jonathan al dorst en trek maar we moesten nog een stukje. We waren net op pad toen een jonge dame zich bij ons aansloot. Het was Carin van de vogelwerkgroep. Bij kasteel Hackfort werd uitgelegd hoe de buitenoven werkte en hoe je met wat tarwekorrels kon merken dat deze heet genoeg was.

Na het vogelgetuur moesten Stef en Herwin uiteraard even onderzoeken wat zich achter de loszittende schors van een boom bevond. Klein spul, dus goed voedsel voor vogels. Ondanks de nog wat koude lucht kwam er een buizerd voorbij vliegen en merkte Herwin een groep reeën in het veld op. Na wat uurtjes gelopen te hebben werden de jonge vogelaars voorzien van chocomelk bij de Rietberg. Er moest ook even gespeeld worden in de speeltuin daar. En tijdens het drankje heb ik ze nog even uitgelegd dat we onze waarnemingen al via de telefoon in waarneming.nl hebben vastgelegd. Met zo'n 27 soorten weer veel gezien en geleerd vandaag.

Zaterdag 10 februari 2018

Het plan om richting de Rammelwaard te gaan met de jonge vogelaars werd gewijzigd. Dikke mist. Dus op de fiets richting de begraafplaats in Zutphen. Het begon met een groep kokmeeuwen op het ijs, vechtende meerkoeten en het tikken van de vele appelvinken die daar hoog in de boom zaten. Het was even zoeken maar de kinderen zagen ze uiteindelijk ook. "Kijk een eekhoorn" werd door een van de kinderen geroepen. Deze zat lekker voor ons op het gras te eten. Jonathan probeerde nog een foto te maken en sloop dichterbij maar de eekhoorn had hem snel in de gaten. Later zagen we er nog twee druk om de boom achter elkaar aan rennen. Natuurlijk lieten de begeleiders ook een van de slaapnesten van de eekhoorn zien. Het zijn net vogelnesten maar dan lekker rond gebouwd. De spechten lieten zich niet zien vandaag maar was wel even te horen. De boomklevers waren wel lekker druk met roepen. Rob was weer voor het eerst mee en stond versteld dat de jonge vogelaars al zoveel wisten. Na de kop lekkere chocomelk van Jouck en onze boterhammen moesten we natuurlijk even langs de bosuil. Er werd verteld waarom braakballen van uilen botjes erin hebben zitten en soms ook helemaal niet. Nou de bosuil in het echt zien vonden de jonge vogelaars geweldig! De uil in een boomholte en twee kauwen waren de bosuilenkast aan het verkennen. De slechtvalken waren helaas niet thuis vandaag. Maar al met al toch 20 leuke vogelsoorten gezien of gehoord. Niet iedereen heeft allemaal hetzelfde gezien of gehoord. Detlef riep dat hij de slechtvalk zag maar later vertelde hij mij "grapje" (de boef).

Zaterdag 14 januari 2018: Fietstocht Cortenoever

Op zaterdag 14 januari hebben we met vijf kinderen en enkele ouders gefietst langs de ondergelopen uiterwaarden van de IJssel richting Cortenoever om naar watervogels te speuren. Het was koud en een beetje mistig.

Eerst de namen van de kinderen geoefend en opschrijfboekjes en verrekijkers uitgedeeld. De eerste vogels die we in de kijker kregen, natuurlijk: ganzen, de grauwe gans en de kolgans naast een paar wilde eenden en meerkoeten. En in de verte hoorden we het hoge fluiten van de smient.

In Cortenoever bewonderden we - naast een torenvalkje, ganzen, kokmeeuwen, spreeuwen, vage grote zilverreigers, aalscholver en talloze dikke buizerds - ook Reuversweerd, het spookkasteel. Onderweg kwamen de kinderen lekker op gang; ze ontdekten echt goede plekken om vogels te spotten en vertelden over bijzondere waarnemingen, zoals een velduil of zeearend. Het enige meisje onder de jongens hoorde op school over de in Amerika uitgestorven trekduif, en dat zij die juist tijdens de vakantie in een museum was tegengekomen.

Een andere vogelaar in de dop vertelde over de tochten met zijn vader en hoe ze een meeuw vast konden leggen die een paling gevangen had. Als bewijs toonde hij na afloop de foto op de camera van zijn vader.

Erg leuk om dit enthousiasme voor vogels bij deze kinderen mee te maken, het werkt aanstekelijk en ik hoop dat we de volgende keer bij de fietstocht, de andere kant op naar de Rammelwaard, ons lijstje met vogels uit kunnen breiden.