Vogelwerkgroep Zutphen en omstreken

Januaritelling

Inleiding | Deelgebieden | Resultaten | Handleiding

Handleiding

Om mee te doen met de januaritelling kun je op de website één of meer telgebieden uitzoeken welke je wilt gaan tellen. Stuur een e-mail naar michel.klemann@gmail.com om nadere afspraken te maken. Je krijgt dan kaartmateriaal thuisgestuurd. Zelf even uitprinten en als dat niet gaat kan het per post worden toegestuurd.

Er zijn drie manieren om tellingen door te geven:

  1. In het veld invoeren op tablet of mobiel en vervolgens uploaden (via Avimap)
  2. Alles op papier invullen en dat zelf thuis via de computer invoeren (via Avimap)
  3. Alles op papier invullen en na afloop naar Michel Klemann toesturen

Avimap

Avimap is een Sovon-invoerprogramma wat ontworpen is om gebieden op vogels te tellen. De januari-telling van de VWG is echter géén Sovon-project, maar een telling van de Vogelwerkgroep Zutphen. We maken alleen gebruik van de invoermogelijk die Avimap biedt.

In Avimap heet het project: "januari-telling Zutphen". Voorlopig is Michel de hoofdteller van alle 68 gebieden. Michel kan per telgebied mensen "medeteller" maken. Als hij dat gedaan heeft kun je met Avimap de januaritelling invoeren.

Op mobiel/tablet -> Avimap, via "Instellingen -> Downloads en accounts" moet je kiezen voor "Downloads". Project en begrenzing wordt dan opgehaald waarna je tellingen kunt invoeren met behulp van Avimap, dus in het veld met mobiel of tablet.

Nog nooit met Avimap gewerkt en je wilt weten hoe dat gaat? Hier is een uitgebreide handleiding te downloaden:
https://www.sovon.nl/nl/publicaties/handleiding-voor-het-gebruik-van-avimap-bij-watervogeltellingen

Uitgebreidere info over Avimap is hier te vinden: https://www.sovon.nl/nl/content/avimap
Info over het ophalen van kaartmateriaal: https://www.youtube.com/watch?v=jfMPD8h8pJU

Wanneer je vragen hebt of er problemen zijn, of medetellers moeten worden toegevoegd, moet je dus NIET bij Sovon zijn, maar bij Michel. Sovon biedt alleen de sofware en de serverruimte aan voor dit project. Hoe we het project verder invullen moeten we zelf weten. Dus géén telefoontjes of helpdesk-mails over dit project naar Sovon.

Het gaat bij ons niet om een bepaalde groep vogels maar om alle soorten, dus je kunt alle vogelsoorten die je maar wilt eraan toevoegen en invoeren. Wil je een Avimap-handleiding op papier, dan moet je hem printen, maar je kunt Michel ook vragen een papieren versie op te sturen.

Het programma is voor ons op twee manieren te gebruiken:

  1. Je voert in het veld álle waarnemingen digitaal in. Let er op dat je bij het begin van de telling aanvinkt "gelopen track opslaan". Dan hoef je geen kaart meer op te sturen met de afgelegde route. Die kan Michel later downloaden, maar dan moet je in het veld wel je apparaat aan laten staan (dit gaat helaas nog niet altijd goed...).
    Zorg voor een volle batterij en/of voor een power-bank voor als de stroom op dreigt te raken.
  2. Je kunt gewoon ouderwets de telling op papier invullen waarna je eventueel daarna zelf, de waarnemingen van in ieder geval de intekensoorten thuis invoert op de PC. De rest: afgelegde route en totalen per telgebied van de algemene soorten kun je naar Michel opsturen. Die voert dat dan apart in.

Even op de PC zien wat er aan jouw waarnemercode gekoppeld is en wat er mogelijk is:

  • Inloggen op www.sovon.nl
  • Klik op overzicht projecten
  • Klik op de tegel Avimap
  • Kies project Januari-telling Zutphen - meerjarig
  • Klik op filter en alle telgebieden waar je rechten voor hebt verschijnen in beeld
  • Achter iedere regel staan drie knoppen: "Invoeren | Veldkaart | Beheer"

Daar kun je dus de telling eventueel via de pc invoeren en/of eventueel reeds geüploade tellingen wijzigen. Je kunt een veldkaart ophalen en bij "Beheer" kun je zien wie er rechten hebben om tellingen in te voeren, te bekijken en te downloaden.

Richtlijnen

  • De hele maand januari kan er geteld worden.
  • Tel alle vogels die je ziet en/of hoort maar:
    • Tel alléén vogels ter plaatse en géén overtrekkende vogels, dus wél een jagende sperwer, groepje cirkelende kieviten, lijsters die van het ene naar het andere bosje vliegen; maar géén slierten ganzen of wolkjes overvliegende meeuwen.
    • Noteer dus géén slaaptrek van meeuwen, spreeuwen, kraaien, ganzen of strak overvliegende trekvogels.
  • Werk systematisch, per dag. Tel eerst een héél telgebied voordat je met het volgende telgebied begint.
  • Lukt het toch niet in één dag: deel je gebied op in twee stukken. Geef dat aan op de kaart en gebruik dan voor de tweede telling een nieuwe kaart en nieuw formulier. Geef op de kaart aan welk deel je wanneer hebt geteld en voorkom overlap want anders is het voor mij niet uit te werken. Lever in dat geval dus 2 kaarten en 2 formulieren in zodat voor diegene die de gegevens uitwerkt het duidelijk is wanneer er waar geteld is, en wat daar geteld is.
  • Concentreer je op de open gebieden, water, bosranden en open stukken in het bos; ga dus niet proberen de laatste roodborst in je telgebied te scoren, dat kost teveel tijd.
  • Een richtlijn voor de tijdsbesteding is drie kwartier tot een uur voor 100 hectare. 30 minuten per 100 ha is echt te weinig. Beter één gebied in één keer (één dag) goed geteld dan twee gebieden maar half of één gebied in meerdere dagen. Tabel geeft een overzicht van oppervlakte per telgebied. Zo kun je van te voren inschatten hoeveel tijd je nodig hebt om het gebied te tellen.
  • Zet géén waarnemingen van buiten de "teldatum en teltijden" van het betreffende gebied er later nog bij. Zet deze losse waarnemingen op waarneming.nl zodat ze daar later, indien zinvol, afgehaald kunnen worden.

Wat noteren op de kaart

  • Geef duidelijk op de kaart de afgelegde telroute weer (volledig intekenen van de route door middel van een duidelijke doorlopende dikke lijn (geen pijltjes) - niet vergeten!).
  • Intekenen op de kaart: van een aantal soorten moet de plaats waar de vogels zich bevinden ingetekend worden. Geef met een stip en een volgnummer op de kaart aan waar de vogel(s) zich bevinden. Zet het nummer op het formulier en geef daar aan wat er op die locatie is gezien.
  • Geef per soort én locatie aan hoeveel je ervan geteld hebt (dus geen schatting van hoeveel er "zouden kunnen" zitten).
  • Tel alléén soorten en aantallen van vogels binnen de grens van het betreffende telgebied.
  • Noteer de teldatum en begin- & eindtijd per telgebied zo precies mogelijk.
  • Controleer na afloop of het allemaal volledig is en ook klopt; navragen kost te veel tijd.

De soorten welke op de kaart ingetekend moeten worden

  • Alle rode soorten op de soortenlijst 2018-20
  • Roofvogels en uilen
  • Alle ganzen (ook nijlgans en bergeend) en alle zwanen
  • Reigers en aalscholver
  • Fuutachtigen (dus ook doodaars)
  • Alle steltlopers (dus ook kievit en houtsnip)
  • Alle grote meeuwen (zilvermeeuw, grote mantelmeeuw e.d.)
  • Alle spechten behalve de grote bonte specht
  • Fazanten, patrijzen, leeuweriken, kneu, witte kwikstaart en rietgors
  • Lokale zeldzaamheden (waterpieper, grote zaagbek, klapekster, tjiftjaf, raaf, roodborsttapuit, vuurgoudhaan, etc. Bij twijfel gewoon intekenen.)

Op zoek naar de roze olifant

Het is onmogelijk om in een telgebied alle aanwezige vogels te vinden. Wanneer je niet weet of je een telgebied nou wel of niet voldoende onderzocht hebt moet je je voorstellen dat ergens in jouw telgebied een roze olifant verstopt zit. Wanneer je nergens op de kaart een plek zou kunnen aanwijzen waar deze olifant verstopt zou kunnen zijn, heb je goed geteld.

Samenvatting

Voor de telling:

  • Lees voordat je op stap gaat deze handleiding door zodat je weet wat de bedoeling is en neem kaartmateriaal mee het veld in

Tijdens de telling:

  • Sla geen grote oppervlakten over (zoek de roze olifant)
  • Tel lopend en/of op de fiets want vanuit een auto hoor en zie je niks
  • Tel het gebied in één dag en schrijf de begintijd én de eindtijd op het formulier
  • Neem er de tijd voor om het gebied goed te tellen (45 tot 60 minuten per 100 ha)
  • Gebruik álle toegankelijke wegen
  • Maak insteken in het gebied om onoverzichtelijke stukken goed te kunnen bekijken/tellen

Eind van de telling:

  • Lees deze handleiding nog eens door
  • Controleer of de teldatum en teltijden genoteerd zijn en of de lijst met soorten/aantallen volledig is
  • Controleer of álle intekensoorten ook werkelijk op de kaart staan met aantal per lokatie
  • Controleer of de aantallen op de kaart overeenkomen met de aantallen op de kaart
  • Controleer of de route waar je geweest bent óók op de kaart staat

Voor alle vragen: michel.klemann@gmail.com